Bài viết mới
Download Free FREE High-quality Joomla! Designs • Premium Joomla 3 Templates BIGtheme.net
Home / Sáo Mèo / Cách Thổi Sáo Mèo

Cách Thổi Sáo Mèo

Bài viết này xin được giới thiệu tới các bạn một số kinh nghiệm về sáo mèo, sáo mèo là gì, cách thổi sáo mèo như thế nào là hay. Mọi đóng góp hoặc chia sẻ về bài viết các bạn comment bên dưới nhé.

Sáo Mèo – Cách Thổi Sáo Mèo

1. Giới thiệu về sáo mèo

Sáo mèo còn có tên gọi khác là sáo H’Mông, là nhạc cụ quen thuộc của dân tộc H’Mông sinh sống ở miền Bắc của Việt Nam và Trung Quốc.

Sau những giờ lao động mệt nhọc thì người dân nơi đây thường mang sáo mèo ra thổi để vơi đi một phần nào đó cái mệt nhọc mà họ đang phải chịu. Hơn nữa các chàng trai còn dùng sáo mèo làm phương tiện giao duyên tán tỉnh các cô gái trong bản làng. Tiếng lòng của họ được nói ra qua âm thanh của sáo mèo. Nó như một người bạn tri kỉ không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của người dân nơi đây.

2. Cấu tạo

Ngày xưa, người ta biết đến sáo mèo của người dân H’Mông là một cây sáo được làm bằng nứa dày hoặc trúc, dài khoảng 20cm, có đường kính khoảng 0,7 cm. Trên đầu ống có gắn một lưỡi gà đồng, còn trên thân ống có từ 2 đến 4 lỗ bấm nằm cùng hàng. Người thổi chỉ cần ngậm cả đầu ống có lưỡi gà vào 1 bên miệng để thổi. Ở phía dưới có một lỗ bấm nằm giữa lỗ bấm đầu và lỗ bấm thứ hai phía trên. Tuy nhiên loại sáo này chỉ có thể độc tấu cho số lượng người nghe hạn chế. Ngày nay nhiều nghệ nhân đã tăng cung bậc, âm vực và độ vang của sáo mèo để giúp nó có khả năng hòa tấu với những nhạc cụ khác hay độc tấu có dàn nhạc đệm.

Ngày nay thì cây sáo mèo được cải biến khá nhiều, thân ống to hơn, đường kính khoảng 2 cm và dài đến 45 cm. Cây sáo mèo ngày xưa có từ 2 đến 4 lỗ bấm thì ngày nay có tổng cộng 9 lỗ bấm, như thế người thổi chỉ cần áp phần thân ống có lưỡi gà vào miệng rồi dùng đôi môi bịt quanh lưỡi gà để thổi. Khi những lỗ bấm được bịt hoặc mở chúng sẽ phát ra âm thanh cao thấp khác nhau lúc thổi.

3. Âm thanh của sáo mèo

Sáo mèo dân gian có âm vực chưa đủ 1 quãng tám, nhưng ở cây sáo mèo ngày nay có thêm 1 âm trầm nữa, thấp hơn âm trầm nhất 1 quãng tám. Âm thanh cho ra của sáo mèo trong trẻo, mượt mà, tuy nhiên còn có cả âm rè. Nếu người thổi không tạo ra được âm sắc cổ truyền của người H’Mông thì đồng bào H’Mông không công nhận đó là tiếng sáo H’Mông vì tiếng sáo đó không nói lên được tiếng lòng của người dân nơi đây.

Khi thổi sáo mèo mà chúng ta kết hợp với các kĩ thuật kỹ thuật rung, đánh lưỡi, phi, nhấn hơi, vuốt và láy sẽ cho ra âm thanh vừa sâu, vừa khàn, vừa réo rắt, vừa vang,… Đây cũng là đặc trưng về âm thanh của sáo mèo.

4. Các loại sáo mèo

Với sáo mèo, ta chia làm hai loại là sáo mèo tàu và sáo mèo việt

  • Sáo mèo tàu chia thành các tone Đô, Rê, Mi, Fa, … như các loại sáo khác. Âm của sáo mèo tàu được quy định bằng âm của nốt khi bấm kín hết các ngón của tay trái. Nếu ở Mèo Việt chia làm mèo nam và mèo nữ thì ở sáo mèo Tàu chỉ chia thành các tone khác nhau mà chúng ta có thể ghép các tone thích hợp lại tạo thành mèo kép như là F và Bb. Sự kết hợp này sẽ giúp quảng âm sáo mèo rộng hơn và thổi được nhiều bản nhạc hơn
  • Khác với sáo mèo tàu, sáo mèo việt không chia thành các tone mà chia ra làm mèo nam và mèo nữ. Mèo nam có kích thước gần như gấp đôi mèo nữ nhưng âm của mèo nữ cao hơn 1 quãng 8 so với mèo nam. Tuy nhiên theo hệ việt thì mèo nữ bị bỏ đi 2 nốt Rê và La vì kích thước của mèo nữ khá nhỏ không thể bấm hết như mèo nam được. Hai loại này thường được người chơi kết hợp để hòa tấu với nhau. Như thế sẽ làm cho bản nhạc phong phú, đi vào lòng người nghe hơn.

 5. Cách thổi sáo mèo

Với những bạn mới chơi sáo mèo, lúc đầu sẽ có cảm giác khá nặng và tốn nhiều hơn. Nhưng khi đã thổi quen, thì lại cảm thấy sáo mèo còn dễ thổi hơn cả sáo trúc, sáo nứa,… vì hơi của mình không bị mất đi đâu cả. Để âm thanh của sáo mèo kêu đúng mà trong thì hơi của bạn luôn phải căng. Hơi đẩy lên lam đồng của bạn lúc nào cũng phải đầy, không được thiếu hụt, nếu hụt nó sẽ ra âm rè rè. Các nốt trên sáo mèo bạn phải thổi mạnh, trừ nốt Sòn phải thổi thật nhẹ.

Khi thổi sáo mèo bạn nên áp dụng các kĩ thuật như rung hơi, đánh lưỡi, reo, vuốt, láy, …

Mọi thắc mắc hoặc ý kiến đóng góp, chia sẻ về bài viết ” cách thổi sáo mèo ” các bạn có thể comment bên dưới nhé.

Chúc các bạn tập thổi sáo thành công

 

 

Comments

comments

Về Hà Xuân

Bài Viết Liên Quan

Sáo La Trầm ( A4 )

Bài viết này xin được chia sẻ với các bạn một loại sáo khá được …

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *